Tăng giảm Cỡ chữ: cho phần tin văn bản
 Lý luận CT- Lịch sử Đảng
   + Nhân vật sự kiện
Bà Rịa - Vũng Tàu tham gia tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 - 02:29:24 PM | 31/01/2018
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân -1968 là một đòn sấm sét đánh vào sào huyệt Mỹ - ngụy. Đây là sự kiện lịch sử có ý nghĩa chiến lược đánh dấu bước ngoặt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam. Đã 50 năm trôi qua, nhưng với những người tham gia chiến dịch trên chiến trường Bà Rịa - Vũng Tàu, khí thế tiến công và nổi dậy sục sôi trong những ngày Xuân Mậu Thân 1968 mãi là những ký ức không thể nào quên.

 
Trung tá Trương Quang Ngọ, Chính trị viên Đại đội 5, Tiểu đoàn 440 (bìa phải) cùng đồng đội
ôn lại ký ức về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Ảnh: Bảo Khánh.

 

Tình hình tại Bà Rịa - Vũng Tàu trước Xuân Mậu Thân 1968

 

     Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, về tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam, Tỉnh ủy Bà Rịa - Long Khánh đã hội nghị mở rộng trong hai ngày 26 và 27 tháng 01 năm 1968, tại căn cứ của Tỉnh đội ở phía Bắc Suối Sách (Sông Ray). Hội nghị nghe đồng chí Nguyễn Ngọc Tân (Hai Lực), phái viên của Trung ương Cục đã truyền đạt sự chỉ đạo của Trung ương Cục và xác định nhiệm vụ chủ yếu của tỉnh là tiến công và nổi dậy làm chủ ở thị xã Bà Rịa, bằng lực lượng địa phương bao vây, bức rút, bức hàng các chi khu đồn bót, phát động nhân dân thị xã, thị trấn, nông thôn nổi dậy diệt ác phá kiềm, giành quyền làm chủ.

 

     Để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dây Xuân Mậu Thân 1968, Tỉnh ủy chỉ đạo thành lập Đoàn 30 làm nhiệm vụ vận tải vũ khí từ sông Đồng Nai về vùng căn cứ của tỉnh. Đoàn có hơn 200 cán bộ chiến sỹ, tuyển chọn từ các cơ quan dân chính Đảng. Đoàn 30 tải được 800 trái đạn cối 82 và nhiều đạn súng bộ binh, trang bị cho lực lượng vũ trang các cấp trước khi vào đợt.

 

     Tỉnh ủy chỉ đạo, các cơ sở mật trên địa bàn tỉnh huy động quần chúng tiếp tế cho bộ đội, mua hàng chục tấn lương thực thực phẩm dự trữ cho bộ đội để phục vụ đợt Tổng tiến công, giúp bộ đội đào công sự, lập chướng ngại vật, chuẩn bị đánh địch phản kích. Lực lượng binh vận tỉnh và các huyện kết hợp chặt chẽ với các mũi quân sự và chính trị trong các đợt tiến công, phát loa kêu gọi sỹ quan, binh sỹ địch không chống lại cách mạng, quay súng về với nhân dân, cùng bộ đội cách mạng diệt ác ôn, giải phóng đồng bào.

 

     Tỉnh ủy chỉ đạo tiểu đoàn 445 tiến công thị xã Bà Rịa, điều hai khẩu cối 82 ly, bắn kềm chế quân Úc ở Núi Đất, đại đội 41 bộ đội huyện Châu Đức tiến công Chi khu Long Lễ, đồn bảo an 609, cầm chân quân Úc và ngụy quân ở chi khu. Xây dựng phương án đánh chiếm các mục tiêu cụ thể trong thị xã là Tỉnh đoàn bảo an, Ty cảnh sát, Tiểu khu quân sự, trại giam, khu pháo binh ngụy và một số chốt trong thị xã. Hầu hết cán bộ chiến sĩ, với khí thế sẵn sàng chiến đấu, bỏ lại ba lô, tư trang, soong nồi, chỉ mang theo vũ khí và lương khô. 

 

     Diễn biến Tổng tiến công và nỗi dậy Xuân Mậu Thân 1968

 

     Lệnh tổng công kích, tổng khởi nghĩa toàn Miền Nam Việt Nam đã thống nhất Ngày N, Giờ G qui định đúng vào giao thừa Tết Mậu Thân (0 giờ ngày 31-1-1968). Nhưng do Tham mưu trưởng Tỉnh đội để lạc mất mã khóa không dịch được lệnh tiến công cho nên vấn đề triển khai lực lượng tiến hành Tổng tiến công ở tỉnh Bà Rịa - Long Khánh có chậm hơn so với các nơi khác. Trước tình hình đó, Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Kiềm và chính trị viên Nguyễn Minh Ninh chỉ huy tiểu đoàn 445 hành quân cấp tốc từ Núi Dinh về thị xã Bà Rịa. Mờ sáng 02 tháng 2 năm 1968 (mồng 2 Tết), các đơn vị triển khai được đội hình, đánh chiếm các mục tiêu trong thị xã Bà Rịa, quân ta đã chiếm được tỉnh đoàn bảo an. Sở chỉ huy mặt trận đặt tại Xóm Cát. 

 

     Cùng với tiếng súng của tiểu đoàn 445 đánh vào Bà Rịa, Đội biệt động thị xã Bà Rịa nổ súng tiến công bót Long Hương, phối hợp cùng với lực lượng đội biệt động đã đột nhập từ sáng sớm, tiến công các mục tiêu, phát động quần chúng nổi dậy truy lùng bọn ác ôn. 

 

Địch điều xe tăng Úc từ Núi Đất và tiểu đoàn biệt động quân số 52 ngụy từ Long Khánh tiếp viện cho Bà Rịa. Tiểu đoàn 445 đánh lui nhiều đợt phản kích của xe tăng, bộ binh và hỏa lực địch ngay trong thị xã. Địch huy động lực lượng phản kích quyết liệt, cho trực thăng và máy bay F.5 oanh kích, bắn áp đảo Sở chỉ huy của ta, sau đó tiểu đoàn 52 biệt động quân và quân Úc triển khai lực lượng phản kích. 

 

     Tại khu vực Nhà Đèn, tiểu Đoàn 445 của ta đã bắn cháy 6 xe tăng địch. Trận địa phòng không gồm hai khẩu 12,7 ly và một đại liên mácxim đánh trả tốp trực thăng rà xuống phóng hỏa tiễn, bắn bị thương một trực thăng, hai chiếc khác phải bay về Vũng Tàu, với quyết tâm chiến đấu cao lực lượng ta đã kiên cường bám trận địa, đánh chiếm mục tiêu đã phân công, diệt hàng chục tên địch, cho đến khi thương vong gần hết. 

 

     Một cánh bộ đội huyện Châu Đức, do huyện đội trưởng chỉ huy sử dụng cối 82 ly bắn áp vào căn cứ Úc ở Núi Đất; một phân đội bao vây chi khu Long Lễ, hỗ trợ cho các xã nổi dậy diệt ác phá kềm. Trên trục lộ số 2, du kích xã Ngãi Giao chia làm 3 cánh tiến công địch ở các ấp Vĩnh Thanh, Đường Cùng và Suối Nghệ phát động nhân dân nổi dậy phá ấp chiến lược. Trên hướng lộ 15, du kích Phước Hòa đánh địch ở Hội Bài, Láng Cát, Kim Hải, đánh rã một trung đội nghĩa quân.

 

     Dựa vào công sự kiên cố, địch phản công dữ dội, ta hy sinh một số đồng chí và một số bị thương. Từ 9 giờ sáng, xe tăng Úc từ Núi Đất tiếp viện, máy bay Mỹ ném bom phá hủy nhiều nhà cửa của đồng bào, nhiều cán bộ chiến sỹ đã anh dũng hy sinh. Đến chiều, địch cho máy bay bắn phá vào xóm ấp, làm sập và cháy nhiều nhà dân. 

 

     Sau một ngày một đêm giằng co quyết liệt, ba giờ sáng ngày 03 tháng 2 năm 1968, tiểu Đoàn 445 được lệnh rút ra vùng ven. Khi tiểu đoàn 445 rút ra khỏi thị xã Bà Rịa cũng là lúc tiếng súng tiến công ở Long Điền bắt đầu 2 giờ sáng ngày 03 tháng 2 năm 1968. Huyện Long Đất mất liên lạc với Tỉnh ủy nên nhận lệnh nổ súng chậm hơn, nhưng nhờ thế bám trụ làm chủ được dài ngày hơn các nơi khác. Ngay trong ngày đầu, địch phải rút khỏi chi cảnh sát, tề xã hoang mang tan rã hết. Quần chúng nổi dậy làm chủ thị trấn Đất Đỏ suốt ba ngày. Các ban ngành trong huyện tập trung về mũi Long Điền, tổng cộng 95 đồng chí, trang bị hầu hết là tiểu liên. Hai phân đội bao vây và tiến công chi khu và chi cảnh sát Long Điền, còn lại phần lớn lực lượng tập trung đánh chiếm các mục tiêu ở khu vực chợ. Một bộ phận đánh vào chi thông tin, cắt đứt toàn bộ liên lạc của địch. Quận trưởng Long Điền cùng cố vấn Mỹ phải gọi trực thăng tháo chạy. Buổi chiều, cảnh sát rút chạy về chi khu. Binh sỹ, cảnh sát, tề ngụy cũng bỏ chạy về Bà Rịa.

 

     Sáng ngày 4 tháng 2, gần 2000 quần chúng An Ngãi, Long Điền xuống đường mít tinh mừng thắng lợi. Trong khi đó, địch điều tiểu đoàn 3 trung đoàn 43 (sư đoàn 18 ngụy) do tên thiếu tá Sả chỉ huy mở cuộc hành quân giải tỏa. Chiến sự diễn ra ác liệt từ ngã Năm đến chợ Long Điền. Bộ đội và du kích dựa vào công sự và địa hình chia cắt đội hình địch, đánh lùi nhiều đợt phản kích của chúng, diệt gần trăm tên, thu 80 súng, buộc địch phải lui quân. Cờ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc chợ Long Điền. Đêm 4 tháng 2 năm 1968, hai đại đội của tiểu đoàn 445 tăng cường về Long Điền, tiến công đồn An Ngãi nhưng không dứt điểm được.

 

     Trưa ngày 6 tháng 2 năm 1968, một tiểu đoàn Úc từ Đất Đỏ phối hợp với một tiểu đoàn ngụy quân từ phía Bà Rịa mở cuộc hành quân giải tỏa Long Điền. Hai đại đội của tiểu đoàn 445 cùng bộ đội huyện và du kích bám công sự đánh trả quyết liệt, bẻ gãy nhiều đợt phản công của địch. Hai tiểu đoàn địch phải lui quân, gọi pháo và máy bay ném bom hủy diệt các ấp An Phước, An Bình (xã An Ngãi) và xóm Chuông, ấp Long Sơn (xã Long Điền), phá hủy hàng chục ngôi nhà dân, giết hại nhiều dân thường.

 

     Sau khi máy bay và pháo địch ném bom, bắn phá hủy diệt, bộ binh địch theo sau xe tăng tràn vào trận địa quân ta ở ấp Long Sơn (Long Điền). Một tiểu đội của C.25 bộ đội huyện do ông Hai Vũ chỉ huy đã chiến đấu vô cùng dũng cảm, bảo vệ Chỉ huy sở của ta. Địch tiếp tục gọi trực thăng đổ quân, cuộc chiến đấu ở Long Điền diễn ra ác liệt đến tận chiều tối. Ta và địch xáp lá cà, giành nhau từng ngôi nhà, mãnh vườn, từng công sự. Trận ấy ta diệt 30 tên lính chư hầu Úc. Đồng chí Minh (Minh Ép), chiến sỹ C.25 đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, rồi dùng lưỡi lê xông lên diệt địch. Lưỡi lê gãy, ông xông vào vật lộn với lính Úc. Đồng chí hy sinh trong tư thế kẹp chặt cổ một tên lính Úc cho đến khi cả hai cùng tắt thở. Đồng đội chôn xác ông dưới gốc cây vú sữa, rồi tập kết về bìa rừng An Ngãi. Địch đổ quân chặn đường rút của ta. Đồng chí Lê Thành Ba chỉ đạo lực lượng vũ trang huyện gom tất cả cơ số đạn còn lại, mở một đợt phản kích tiêu diệt địch rồi rút về căn cứ Minh Đạm.

 

     Tại Vũng Tàu, chỉ có lực lượng nội tuyến bên trong phối hợp với lực lượng quần chúng bên ngoài nổi dậy, cùng đứng lên diệt ác, phá kềm và theo kế hoạch sẽ phối hợp với lực lượng vũ trang ở Bà Rịa sang là nổi dậy giành chính quyền.

 

     Tại Xuyên Mộc, cùng với chiến trường toàn tỉnh, rạng sáng ngày 02 tháng 2 năm 1968, đồng chí Bảy Thùng, huyện đội trưởng chỉ huy một lực lượng hành quân từ ngã ba Sông Sót (xã Xuyên Mộc) tiến về bao vây chi khu, nhưng khi đến Sông Sót, ta phát hiện một đại đội địch phục kích, lực lượng huyện phải rút lui. Khi đến căn cứ thì pháo địch bắn đuổi theo đội hình ta rất dữ dội. Ban chỉ huy hội ý và nhận định là kế hoạch tổng tiến công và nổi dậy đã bị lộ, yếu tố bất ngờ không còn nữa, địch đề phòng thay đổi quy luật bố trí. Lực lượng ta ít, ban chỉ huy quyết định không đánh vào chi khu Xuyên Mộc mà chuyển hướng về Bưng Môn đánh lẻ địch bên ngoài.

 

     Tại Phước Bửu, du kích bao vây đồn Cầu Dài, Cầu Trọng, bắn tỉa kìm chân địch, cơ sở quần chúng tranh thủ thu mua lúa gạo chở vào căn cứ. Do lực lượng và vũ khí ít nên không bức rút đồn địch được. Đợt tiến công Mậu Thân Xuân 1968 ở Xuyên Mộc không thành công như ý đồ song quân và dân Xuyên Mộc đã kìm chân địch, cô lập không cho địch chi viện cho nhau, tạo điều kiện cho quân và dân Long Đất tiêu diệt địch giành thắng lợi.

 

Sau khi lực lượng vũ trang rút ra khỏi các đô thị, lực lượng binh vận đã kết hợp với lực lượng chính trị đấu tranh đòi địch không được bắn pháo vào dân; trực tiếp vận động binh sỹ địch đào rã ngũ về với gia đình, không chết thay cho đế quốc Mỹ. Nhiều truyền đơn bằng tiếng Anh được rải trên lộ 2, lộ 51 tuyên truyền cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta chống đế quốc Mỹ xâm lược, kêu gọi lính Mỹ và quân chư hầu Úc, Thái Lan không để chính quyền Mỹ lừa gạt vào cuộc chiến tranh phi nghĩa.

 

     Ý nghĩa và bài học thực tiễn

 

     Cuộc Tổng tiến công và nổi bật  Xuân Mậu Thân 1968 được diễn ra trong tỉnh Bà Rịa - Long Khánh, tuy chậm hơn một ngày so với kế hoạch chung, nhưng chúng ta vẫn đảm bảo được bí mật. Chúng ta đã có sự chuẩn bị về lực lượng, có sự phân công bố chí cán bộ. Về hậu cần, chúng ta đã có sự chuẩn bị về lương thực, chuẩn bị về khí tài và được trung ương hỗ trợ cho một số phương tiện, súng ống hiện đại. Ta đã xây dựng được lực lượng nội tuyến tạo binh biến một số nơi và hỗ trợ khi quần chúng nổi dậy. Ta đã có sự phối hợp tốt giữa các lực lượng bên trong và bên ngoài. Chúng ta cũng đã giành được chiến thắng ở một số nơi, tạo được niềm tin, khí thế trong quần chúng nhân dân, làm cho Mỹ - nguỵ phải một phen kinh hồn bạt vía, bị tổn thất, tiêu hao, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phải co cụm lại, tạo điều kiện cho phong trào cách mạng lâu dài, bảo vệ vững chắc các địa bàn căn cứ đứng chân và bàn đạp của tỉnh. Phong trào cách mạng ở Bà Rịa - Vũng Tàu bước sang giai đoạn mới.

 

     Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tuy không đạt được mục tiêu, nhưng là một cuộc tập dượt cần thiết cho phong trào cách mang ở Miền Nam, báo hiệu cho một chiến thắng oanh liệt hơn, vang dội hơn của nhân dân Việt Nam. Ý nghĩa thắng lợi của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1968, chính là tinh thần tự lực tự cường, là ý chí quyết chiến quyết thắng của một dân tộc dám đứng lên để tự giải phóng mình thoát khỏi ách nô lệ của đế quốc, đem lại nền độc lập, tự chủ và thống nhất cho dân tộc Việt Nam.

 

 
Đinh Văn An
 
  Theo dòng sự kiện
   Lịch công tác 04 - 2018   - 30/01/2018
  Các bài viết mới hơn
    Tự hào về Trường Văn Lương Anh hùng   - 30/08/2018
    Văn Lương – Đơn vị Anh hùng LLVTND   - 29/08/2018
  Các bài viết cũ hơn
    Tổng Bí thư Lê Hồng Phong - tấm gương kiên trung, bất khuất giữa ngục tù Côn Đảo   - 11/09/2017
    Ý nghĩa của cách mạng tháng tám và trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam   - 22/08/2017
    Ngành tuyên giáo Bà Rịa-Vũng Tàu vượt qua khó khăn, vững vàng và không ngừng tiến lên   - 01/08/2017
    Nét độc đáo, sáng tạo của công tác tuyên huấn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thời kỳ chống Mỹ   - 01/08/2017
    Lịch sử và ý nghĩa ngày thương binh liệt sỹ 27/7   - 25/07/2017
    Cần lắm những tấm lòng   - 25/07/2017
    Hội thảo khoa học: Đồng chí Phan Văn Khỏe - Người chiến sĩ cộng sản kiên cường của Nam Kỳ.   - 30/05/2017



HỎI ĐÁP
THƯ VIỆN